ANADOLU AŞİRETLERİ TÜRKMEN GRUPLARI



 
Yörük ve Türkmen grupları
Cemaat Adedi
Hane Sayısı
Mücerred
Bulundukları Bölgeler
1
Ak Keçilü Yörükleri
187
9.874
2.091
Birecik, Kütahya, Mardin
2
Ak koyunlu Türkmenleri
228
9.070
2.193
Afyon, Bozok, Kütahya, Uşak, Sivas
3
Akçaköy Yörükleri
28
332
159
Saruhan
4
Ali Beğlü Taifesi
73
1.725
528
Adana, Bozok, Tarsus
5
Andırın ve Haruniye Yörükleri
55
1.103
537
Adana, Kars-ı Maraş, Maraş, Özer
6
Arslan Ali Taifesi
22
867
281
Sivas
7
Atçeken Yörükleri
1.911
35.576
5.638
Afyon, Aksaray, Akşehir, Eskişehir, Karaman, Konya, Niğde, Urfa
8
Avşar Taifesi
137
5.006
1.461
Adana, Bozok, Haleb, Kozan, Kütahya, Şark Vilâyeti, Uşak
9
Ayrı Tamlu Taifesi
45
1.441
476
Dulkadır, Kars-ı Maraş, Kozan
10
Balasanlu Taifesi
24
418
174
Malatya, Samsad
11
Bayındır Taifesi
90
2.419
630
Adana, Tarsus
12
Boylanlu Taifesi
12
243
147
Malatya, Samsad
13
Bozca Todurga Taifesi
76
1.975
445
Tarsus
14
Bozdoğan Yörükleri
119
2.909
1.368
Adana, Aksaray, Karaman, Tarsus
15
Bozkırlu Yörükleri
110
2.438
919
Aksaray, Ankara, Karaman, Kırşehir, Konya
16
Bozulus Türkmenleri
708
35.226
7.381
Ankara, Birecik, Bozok, Diyarbekir, Dulkadır, Erzurum, Kilis, Maraş, Sivas, Siverek, Urfa
17
Bulgarlu Taifesi
55
1.253
454
Adana, Karaman
18
Çakallu Taifesi
16
342
180
Besni, Malatya
19
Çokun Taifesi
99
3.448
927
Adana, Özer, Sivas
20
Çömlek Taifesi
14
498
116
Adana
21
Çullıyan Yörükleri
259
8.265
2.313
Aydın
22
Danişmendlü Türkmenleri
379
12.318
444
Adana, Afyon, Aksaray, Ankara, Aydın, Ka­raman, Kayseri, Kırşehir, Maraş, Sivas, Tarsus
23
Dulkadırlı Türkmenleri
1.923
51.534
9.140
Adana, Ankara, Antakya, Antep, Besni, Bire­cik, Bozok, Diyarbekir, Ergani, Kars-ı Maraş, Kayseri, Kozan, Malatya, Maraş, Özer, Sivas, Urfa
24
Dündarlı Yörükleri
196
6.110
1.713
Adana, Aksaray, Karaman, Niğde, Sivas
25
Eğlenlü (Eğlen-oğlu) Taifesi
47
1.203
307
Kars-ı Maraş, Kozan
26
Elbistan Yörükleri
20
419
196
Maraş
27
Ellici Yörükleri
395
5.288
2.085
Adana, Aydın, Bursa, Karesi, Kütahya, Mani­sa, Saruhan
28
Elvanlu (Elvan) Taifesi
120
2.923
633
Tarsus
29
Esenlü-i Eredna (Ertana) Taifesi
156
3.976
1.176
Tarsus
30
Eymir Hanlı Taifesi
15
268
64
Tarsus
31
Gökçelü Taifesi
96
2.456
720
Tarsus
32
Günerli Taifesi
46
1.225
397
Tarsus
33
Haleb Türkmenleri
1.084
45.810
16.787
Adana, Antep, Birecik, Diyarbekir, Halep, Hama, Kilis, Malatya, Maraş, Sivas
34
Haymene Yörükleri
776
19.608
5.531
Aksaray, Ankara, Ereğli, Karaman, Koçhisar, Konya, Niğde, Sivrihisar, Tarsus
35
Horzum Yörükleri
113
5.273
734
Aydın, Denizli, Menteşe, Muğla
36
İçel Türkmenleri
2.392
68.147
28.786
İçel, karaman, Niğde
37
İskender Beğ Yörükleri
47
2.242
171
Menteşe, Muğla
38
İslâmlu Yörükleri
73
1.826
487
Kayseri
39
Kara Keçilü Yörükleri
303
10.768
3.396
Birecik, Konya, Mardin
40
Kara koyunlu Türkmenleri
314
10.673
2.079
Aydın, Bozok, Eskişehir, İzmir, Menteşe
41
Kara Ulus Taifesi
225
1.610
711
Urfa
42
Karacalu (Karacalar) Yörükleri
120
1.590
479
Biga, Bursa
43
Karaçorlu Türkmenleri
33
359
4
Erzurum
44
Karaisalu Taifesi
265
6.257
1.818
Adana, Karaisalu
45
Karı Kışlalu Taifesi
31
2.074
720
Adana
46
Kasaba Yörükleri
118
3.637
627
Ankara
47
Kavurgalu Taifesi
127
2.746
1.056
Adana, Bozok, Kozan, Özer, Sivas, Tarsus
48
Kılcan Yörükleri
139
6.076
756
Kütahya, Konya, Karaman, Hamid
49
Koçhisar Yörükleri
23
509
182
Koçhisar
50
Kosun Yörükleri
418
10.701
3.129
Tarsus (Kosun)
51
Köstere Yörükleri
121
2.657
453
Kayseri
52
Kuştemür Yörükleri
280
6.038
1.567
Konya Eski il, Tarsus
53
Kuzviran Yörükleri
23
1.153
61
Menteşe (Köyceğiz)
54
Maraş Yörükleri
3.464
61.380
28.853
Adana, Adıyaman, Antep, Besni, Birecik, Bozok, Çorum, Kars-ı Maraş, Kilis, Malatya, Maraş, Özer, Sivas, Tarsus
55
Marmaracık Yörükleri
13
181
73
Saruhan
56
Menteşe Yörükleri
37
1.860
108
Menteşe
57
Milli Taifesi
16
989
278
Çemişkezek, Kilis, Mardin
58
Mukataahane Yörükleri
24
266
256
Saruhan, Manisa
59
Oğul Beğlü Taifesi
11
255
74
Özer, Tarsus
60
Orhan Beğlü Taifesi
150
3.283
1.069
Tarsus
61
Pasyan Taifesi
120
3.272
835
Berazi, Diyarbekir, Savur
62
Rum (Anadolu) Yörükleri
18
184
15
Bozok (Yozgat)
63
Saruhan Yörükleri
1.367
8.491
5.516
Saruhan (Ilıca, Gördüs, Güzelhisar, Manisa, Menemen)
64
Savcı Hacılu Taifesi
127
3.415
1.168
Adana, Kozan
65
Sındırgı Yörükleri
34
195
11
Karesi, Sındırgı
66
Sivas Türkmenleri
28
729
271
Sivas, Uşak
67
Sonisa Yörükleri
14
428
242
Niksar, Sivas, Sonisa
68
Söğüd Yörükleri
19
501
196
Biga, Bursa
69
Şam (Şam Bayadı) Yörükleri
95
2.426
316
Bozok, Gedük, Sivas
70
Taceddinlü Taifesi
16
931
223
Ankara, Bacı Kaz.
71
Taşköprü Yörükleri
62
1.542
754
Kastamonu, Taşköprü
72
Teke Türkmenleri
462
18.009
4.626
Antalya (Elmalı, İğdir, Kalkanlu, Karahisar, Kaş, Milli Nah., Muslu Nah.), Aydın (Sart, Sultanhisarı, Tire, Silifke), Maraş, Menteşe, Tarsus
73
Terkemiş Yörükleri
38
1.758
290
Hamid, Gölhisar
74
Toylu Yörükleri
34
1.399
125
Kütahya
75
Turgud Yörükleri
154
4.149
490
Akşehir, Karaman (Turgud, Saidili)
76
Turhal Yörükleri
20
588
209
Tokat, Turhal
77
Ulaş Taifesi
216
5.077
1.597
Adana (Yüreğir), Tarsus, Kosun, Ulaş
78
Ulu Yörük Taifesi
1.437
41.001
23.199
Amasya, Ankara (Ayaş, Beğpazarı), Bozok, Budaközü, Çorum, Eskişehir, Mihaliç, Sivas, Sivrihisar, Sorkun
79
Uluborlu Yörükleri
8
84
-
Hamid, Uluborlu
80
Yaban Eri Türkmenleri
69
3.081
1.034
Sivas
81
Yahyalu Yörükleri
222
7.736
2.862
Adana (Karaisalu, Sarıçam), Aydın, Bozok (Boğazlıyan), Develi, Karahisar, Kayseri, Niğde, Tarsus, Ürgüb
82
Yakublar Yörükleri
8
99
47
Karesi, Pınarhisar
83
Yeni il Türkmenleri
12
605
17
Sivas
84
Yenişehir Yörükleri
185
3.480
1.237
Aydın (Alaşehir, Arpaz, Birgi, Bozdoğan, İzmir, Sultanhisarı, Tire, Yenişehir), Hamid (Eğirdir), Kütahya (Kula), Menteşe (Tavas), Saruhan (Adala)
85
Yortan Taifesi
55
1.429
254
Bolu (Kıbrıs, Konrapa), Tarsus (Ulaş, Kosun)
86
Yüzdeciyan Yörükleri
335
3.102
2.564
Aksaray, Ankara, Bayburd, Kelkid, Konya, Ereğli, Eski il, Koçhisar, Niğde
87
Yüzdepâre Yörükleri
58
2.876
216
Kırşehir, Çiçekdağı
88
Zakirlü Kabilesi
63
1.567
332
Bozok, Sorkun
89
Zekeriyalu Taifesi
34
860
252
Tarsus, Ceyhan
 
TOPLAM
23.745
655.800
187.270
 

KAYNAK

 

 

TÜRKMEN VE YÖRÜKLERİN GELENEK VE GÖRENEKLERİ
  

Hayatını hayvancılıkla, gonup göçerek geçirmişlerdir. Geçim kaynakları hayvancılıktı.

BOY : Kastedilen 12 üçok ve 12 bozok olmak üzere Oğuz biriminden her biridir.
DİL: Oğuzcadır.
OBA: Boyun parçalarıdır obadan küçük birim dede ocağıdır
OYMAK: Farklı boylar yada aynı boya ait obaların yaylada veya kışlıkta bir arada bulunmasıdır.
EL(İL) : Boy ve oymaklardan oluşan federatif yapı topluluğu dur.
aşiret TÜRKÇE değil boy sözcüğünün arapcasıdır.
   
     1. Giyim guşam şalvarın cep ağızları sırmalı olurdu özel işlenirdi
     2. Hali vaktı eyi olanlar fistan üstüne gümüş kemer dakardı
     3. Gızların başı açıktı .evli veya nişanlı olanlar başını kapardı
     4. Saçlarını galın ince şekilde kalçasına kadar uzanacak şekilde belik örüp bırakırdı
     5. Gızlar mavi boncuk göz boncuğu it dişi gurt dişi ufak salyangoz gabığı gibi süslerle süslenirlerdi.
     6. Avratlara, avrat ev( reisi) horanta köroğlu eksik sözleriyle hitab edilirdi.

 ZIYARAT: YUVALAK TEPENİN ZİRVESİNDE RAKIM 1571 DE
Mücevherat gerekse tarihi kalıntı olduğuna inanan insanlar tarafından eşilerek tahrip edilmiştir yanında bulunan meşe ağacınada yıldırım düştüğü için yeri bellisz olmuştur . Adıyaman yöresinden denfine arayanların tahribatına uğradı.

 

TÜRKMENLERDE SÜT MAMÜLLERİ

ASYA’DA GIMIZ: GIMIZIN bir adıda yepinti.derler.süt pişirildikten sonra içine az miktarda eşki yoğurt ,yani damızlık katılır karıştırılır ve bulanır.süt koyulaşır,soğutulur ,.kımız meydana gelir.bunun bir adıda bulamadır .bu gün aşiret ,bu kımızı eşgitmeden yemekte eğer bir kaç gün bekletilirse  eşkir  ve uyku vrir .kaynak cenupta türkmen oymakları.   
   
YOĞURT MAYASI: yoğurdun mayası,(yoğurttur). Mesela 5 kilo ılık süte 100 gram yoğurt katarak yoğurt yapılır,2 incisi dağda yoğurt olmadığı zaman karınca yumurtasını ezerek süte karştırarak yoğurt yaparlarmış.

AYRAN  NASIL YAPILIR: Yoğurut deri yannıkta. veya  şişekte . ayrıca ağaçtan yapılmış  veya son zamanlarda krom yayıklarda bir saat sallayarak çalkalanan yoğurt karıştırılmış kar veya buz. suda soğutulmuş da olla biliyordu  yağından ayrılır ayran  ve normal yağ meydana glir işlem tamamlanır.                              

HAM ÇÖKELEK NASIL YAPILIR: yaykta yayılmış olan ayran kazana konur ve kaynatılır  endirilir bekletilir dibe çöker torbada süzdürülür suyu süzer torbada kalan çökelek .olarak tüketilir  veya kurutulur
kuru  çökelek kışın ıslatılarak çeşitli şekilde yenir.ıslatılarak ayrana da dönüştürülür.içilir özelliki lezzeti var

YAĞ NASIL YAPILIR:Yağ 3 türlü yapılır, yoğurttan ,kaymaktan sündürmeden

A.YOĞURTTAN YAĞ YAPMA USULÜ,
Süt sağılır .süzülür,kaynatılır,içine bir miktar( yoğurt maya) mayası katılır . 3-4- saat sonra yoğurt olur bu yoğurt tuluktan yani deriden yapılmış yannık a
konur.içine birmiktar soğuk su katılır ya şişekle dövülür kapalı yanıksa sallayarak 2 saat devam eder ve yağ yourtan topk halinde ayrılır çömçe ile veya gevgir ile yağ alınır tulukta ayran kalır .yağından ayrı kalan ayran  gazana gonur ve iyice gaynatılır süzülür çökelek olulur.deri tuluka basılır veya gurutulur gış için.

B-KAYMAKTAN YAĞ YAPMA USULÜ.
SÜT SAĞILIR.süzülür pişer çoksayıda kaplara paylaştırarak derin olmayan kaplara bölüştürülür soğudukça her gabın  üstü gaymak dutar .bu gaymaklar gapların üstünden alınır gazana gonur ve ocakta gaynatılır.
 ve sonra içine yoğurt damızlığı mayası gonur.gaymak yoğurdu meydana gelir bu yoğurt  bu yoğurt yoğurttan alınan yağ gibi tuluk veya yannıkda yayılır sallanır ve yağ olur .bu yağ aşiret arasında tutulmaz.bu yağdan arta galan su heç bir işe yaramaz . bazı fakirler bunuda kaynatır çökelek çıkarır .kaynak cenupta türkmen oymakları.

C.SÜNDÜRME YAĞ YAPMA USULU
Hazırlanmış olanyağlı peynir kazana konur ve suda iyce gaynatılır peynir sündürülerek tuluğa gonur geri galan su tekrar fazla gaynatılır sonunda suyun üstünde
bir miktar sarı yağ peynirden ayrılmış olan yağ görülür bu da süzülerek toplanır .bu çeşit yağa sündürme yağı ismi verilir bu yağ deri tuluklarda muhafaza edilir
tuluklar yağ gonmadan bekmezlede çalkalanır.

D. PEYNİR MAYALARININ  HAZIRLIĞI
1-Elle yapılan mayaların başında incir sütünden yapılan mayadır.nasıl yapılır. (temiz pamuk bez  üç  dört santim genişliğinde  3-4 kakat  katlanır ve
ve patlağın .yani incirin nezik ışkınları sürgünü kırılarak süt beze akıtılır bez süte doyuncaya kadar gölgede 1 saate gurur  ve katlanır bu çobanlar için çentede
daşınması golay mayadır dağda geçiden veya goyundan sağdığı sütün içine incir sütlü bezden ihtiyaç kadar koparır ve 20 cm uzunluğunda temiz çöpün ucunu yarar arasına sütleme bezinden  yerleştirir ılık süt 5 dakka garıştırır 10 dakka beklenir taze peynir hazırlanmış olur yer sağlıklı ve pratiktir ben ihsan özmen
bu sütleme çapdını çok yaptım. bu tür peynire b.perveride sütleme derler.
2-ci maya ise oğlağın gursağından ve  guzu gursağından  yapılır bunlar en iyisi goyun geçi sığır gursaklarından da yapılır temizlenir tuzlanır kurutulur
ihtyaç olduğunda ihtiyaç kadar ince tülbent in arasına konur ılık su ile ıslatarak yumuşatılır  ve peynir olacak sütün içine atılır .bu uygulamalar göçebeler tarafından uygulanıdı

E. PEYNİR YAPMA USULÜ
Peynir. yağlı, yağsız ,katkılı olmak üzere üç kısma ayrılır
A .yağlı peynir .süt sağılır süzülür ve 100 kilo süte 500 gıram maya katılır süt bir saat sonra peynir olur torbalara konur ve süzer.ve elle sıkılır tuluklara
konur sıkışekilde depilir sıkıştırılır tuluğun ağzı bağlanır soğuk serin yere konur mağara taş koğuğuna konur kışa yakın yani son baharda satışa çıkarılır. .yağsız peynirinsütü süzülür ,bişirilir gaplara dökülür soğuduktan sonra yüzünden gaymakları toplanır .gerigalan süte maya katılır A da olduğu  gibi
 hazırlanır yağsız peynir meydana gelir

C.KATKILI PEYNİR
Katkılı peynir .yağlı ve yağsız peynirlerin yağsızı daha fazla olmak üzere karıştırılmasından meydana gelir.

F. TARKANA NASIL YAPILIR
 Tarkana kaynamış  sütten yapılan yoğurt yayılır yağı alınarak ayranı galır ayrana.( döğme) kabuğu çıkarılmış buğda kaynatılır bişirilir soğutulur ve 1o kilo döğmeye 50 kilo geçi sütünün ayranı ile  karıştırılır ve pamuktan yapılmış yorgan büyüklüğündeki torbaya dökülür 8-10-gün torbadan süzer eşgir lezetlenir çınar yapraklarına veya geniş yapraklara üzerine konarak gurutulur eyi tarkana geçi sütünden olur

G: GAYMAK VEYA TOMAS NASIL YAPILIR
Yoğurdun yüzündeki gaymağı alınır  bir deriyi dolduracak kadar alındıktan sonra .tabaklanmış dışı gıllı veya gılsız ufak  3 kilodan 10 kiloluk derilere basılır dei bir yastı daşın üstüne konur ve tabanından süzer katılaşır çok lezetli olur
                                        .
ANADOLU AŞİRETLERİNDE VE GENELDE TÜRKMENLERDE DERİCİLİK
Ömürlerini çadırda geçirmek zorunda olan türkmenler arasında dericilik (tabak) cılık ilkel deri cilikte örnektir orta asyadan gobi çölünde bu günkü sincan şu an çinde zor şartlarda çadırda yaşamış olan atalarınız haytını çadır ve deri ile sürdürmüş. örnek insanlardır, göçebeler,kullandıkları eşyaların dayanıklı,sağlam gonup göçmeye elverişli hayvanlarla taşınması nı baştan düşünmek zorundadırlar.onun için eşyaların
daima portatif olması gerekir türkmenler goyun geçi sığır av avladıkları av derilerinden bir çok gerekli eşyalarını yaparlar.bu eşyalar çarık,gocuk namazlık
su tuluğu, yannık,torba,sofra harbıl .sarat.yural  at eğerri guskun üzengi su govası tüfek kayışı bunlar hala güney ve güney doğu toroslarda kullanılmakta olanları var
TÜRKMENLER iki türlü deri imali bilirler. Bunlardan birincisine TABAK EY derler. Birinci çeşit tabaklamayı post ve sofra düz yayılacak ve asılacak derilere yaparlar.

Türkmenlerde tabakcılık genellikle şöyledir:
Tabaklanacak deriler tüyleri yere içi dışarı gelecek şekilde ağaç kazıklarla toprak üstüne gerilir. Üzerine bolca tuz serpilir.eğer bu derinin yumuşak olması isteniyorsa,deri üç gün tuzla piştikten sonra bir
miktar şap tozu derinin üzerine serpilir.bunun üstüne ılık süt dökülür.bıçak gibi yontulmuş bir ağaç parçasıyla yaş derinin içi kazınır ve temizlenir.ikincidefa tuzlanır .üç gün daha güneşte kaldıktan sonra
tuzu iyice silinirüzerine yağ konarak derinin içi iyice oğuşturrulur.tabak işlemi şimdi tamamlanmış olur.böylelikle tabaklanan deriler çok yumuşak olur bu deriler üste değindiğim gibi namazlağ ,sofra ve oturma ile
kaplan derilerinde olduğu gibi at cinslerine yardım edecek aletlerde kullanılır
EY  İşine gelince ,hayvanın derisi bütün olarak çıkarılır  içine zahra hububat konacakşekilde sağlam deliksiz olması gerek


EY YAPMA USULÜ,
Deri güzelce yıkanır. tabakta olduğu gibi iç tarafı tuzlanır güneşte üç gün kaldıktan sonra ey reçetesi hazırlanarak tulumun  içi bu eriyikle doldurulur.
ey eryiçiyi şöyle meydana gelir.
1.cevt tozu dövülmüş palamut tozu demektir
2.sakız menengiş yaprakları
3.nar kabuğu dövülmüşü toz olarak

 

TÜRKMEN TAKVİMİ ATA DEDE NINELERİMİZİN TAKVİMİDİR
 Türkmenlerde yılın dört mevsimi şu şekilde kullanılmaktadır.
1.Yaz (ilk bahara verilen isimdir) ,yaz ayrıca üç kısıma ayrılır.
1-İLK BAHAR, 7 gündür 25 marttan 31 sonuna kadar.
2-ORTA BAHAR 30 gündür 1 nisandan  1 mayısa kadar.
3-SON BAHAR   54 gündür.1 mayıstan 24 hazirana kadardır.
 

2. Yay (yazın ismine yay derler)yay ayları da yaz ayları gibi bir takım kısımlara ayrlmıştır.
YAY AYLARI
1-ÜLGER, 6 gundür 1 hazirandan 7 hazirana kadar
2-TERAZİ,31 gündür .temuz ayı terazi ayıdır
3-KUYRUK.24 gündür .ağustos ve eylül aylarındadır.
4-BUHUR,12 gündür 12 eylülden 25 eylüle kadar devam eder

3. Güz(sonbahara güz ismi verilmektedir.).güz ayları da bahar gibi üç kısma ayrılır.

1-İLK GÜZ,gündür .eylülün 23 ;ünden sonuna kadardır.
2-ORTA GÜZ ,31 gündür. bütün ekim ayı .
3-SON GÜZ, 53gündür 2 kasımdan 24 aralığa kadardır.

4.KIŞ.aynen (kışmevsimlerine verilen isimdir ).bu da üç kısma ayrılmıştır.
1-KARAKIŞ,  8  gündür. 23 aralıktan sonuna kadar.
2-ZEMBERİ ,31 Gündür .ocak ayı kara kış ayıdır.
3-ZEMBERİ YAMACI. 52 gündür .şubattan 24 marta kadar olan günlerdir .bu dört mevsim TÜRKMENLER arasında 91 er günden yıl(364) gün olarak tesbit edilmiştir.

Bunlardan başkabir de özel sınıflandırma daha vardır ki bu sınıflandırma diğerinden daha dikkat çekicidir.
açıklaycağım bu şekil halkın adeta bir çifçi takvimi gibidir bu takvim ayrıca fala ve uğura inananlar için anlam taşır.
bu sınıflandırmanın en çok dikkat çeken şeyi ,sene başının alafranga ocaktan başlamış olmasıdır . sınıflandırma olduğu gibi aşağıya alınmıştır.                                                    

YEDİYE -BEŞE -ÜÇE-BİRE-
Yediye ayları.alafranga ocak ayının 1. gününden başlar .bu aylar için halk arasında şöyle bir ata sözü söylenir.
yediye.biderin1 sunu 2 olacak, koyunlar kuzulayacak.
      1)bider.tohum
      2)sunu olmak .piyasaya çıkarmak. Halk Takviminde şu yıldızlar bilinmektedir.

ÜLGER ,TERAZİ, KUYRUK VE BUHUR GÜNÜ
Ülger yıldızı 18 mayısta doğarmış.halk ülger ve onun doğduğu gün için şu şekilde bir atasözü söyler
ÜLGERDE DÜNYA SELE GİDERSE DE İNAN,DÜNYA YANSA DA İNAN.
Bu ay halk arasında tabii felaketler ayı olarak kabul edilmekle beraber bu ayın bazen çok sıcak ve bazen de
yağmurlu geçmesinin de mümkün olduğu belirtilmekte ve ek olarak bu ay için şu ata sözü söylenmekte dir
ÜLKERDE URUM ŞAM BİR OLUR yani ülger doğumunda her yerde orak başlamış olur.

TERAZİ
Terazi yıldızı hakkında TÜRKMEN lerin rivayetleri şunlar dır .
TERAZİDE DÜNYA ATEŞE YANAR ,DOĞDU TERAZİ OLDU  ÜZÜMÜN BİRAZI
bu iki ata sözü sıcakların devamıyla üzümlere nişan düşme alaca  zamanı bildirmektedir.

KUYRUK

Kuyruk yıldızı hakkında halk söylentileri bağ bozumumu zamanını işaretler ,
Buhur günü
kuyruğun doğumunun ilk  12  gününe buhur günleri denir Halk buhur günleri hakkında şöyle bir tecrübe yapar
buhur günlerinin birinci günüsene içindeki bir ayın nasıl geçeceğine işaret sayılır.
Mesela.buhur günlrinin birinci günü hava bulutlu olur ve batı rüzgarı eserse,eylül ayı yağmurlu ve çift ayı olarak geçer.
işte bu şekilde buhur günlerinin her gününün halk tarafından bulutlu ve  rüzgarlı olup olmadığına bakılarak eylul ,ekim, kasım ve diğer ayların açık
veya yağmurlu geçip geçmeyeceği anlaşılır .çok bulutlu ve çok rüzgarlı buhur günlerinden kışın şiddetli geçeceğine inanılır.

HAVANIN DEĞİŞ MESİNE DAİR TECRÜBELER
1-Buhur günlrinin bulutlu ve rüzgarlı olup olmadığına bakılarak senenin  12  ayının nasıl geçeceği anlaşılır .
1-Ağıl çevirme .güneşin veya ayın çevresinde bir çember bulunursa buna ay ve gün ağıl çevirmiş denir.
eğer güneşte ve ayda ağıl görülürse yakında yağmur yağacağına işarettir şöyle ki
A-güneş veya ay doğarken ağıl çevirirse, yağmurun çok devam edeceğine ,
B-güneş veya ay gün ortasında ve gece yarısında ağıl çevirirse,yağmurların orta derecede olacağına,
C-gün ve ay batarken ağıl çevirirse yağmurların hafif ve önemsiz olacağına hükmolunur .

GÜN ALTI.
3-Ortalık bulutlu fakat güneşin doğacağı yerin bir parçası bulutsuz olursa buna TÜRKMENLER  GÜNÜN ALTI  BOŞ DERLER. böyle bir durumda güneş doğar ve bir süre ortalığı aydınlatıktan sonra buluta girerse,o ayın bütünüyle yağmurlu geçeceğine hüküm verilir. bunun tersi
kuraklığa işarettir

SOLUCAN
4-Solucanlar toprağı yokarrı doğru iter ve başlarını deliğin ucuna getirirlerse mutlaka yağmur yağar.

TAVUK VE EŞEK.
5-Tavukların bitlenmesi ,eşeğin kulaklarını sallaması yine yağmurun yağacağına işaret

MİHRİCAN
6-Güz aylarının son ayında esen rüzgara mihrican derler .mihricanda ağaçların yaprağı tepeden dökülürse,o yıl kışın şiddetli geçeceğine işarettir
  alt dalından dökülürse kışın hafif geçeceğine işaret tir

KOYUN
7-Buhur günlerinde, yani TÜRKMENLER in dediği gibi KOÇ KOYURMA zamanında koyunlar öğle sıcağında bir ağaç altında yatarlarken bir birlerine
fazla sokulur sıkı sıkıya girese o sene kışın şiddetli olacağı sanılır bunun tersi kışın hafif geçmesine işarettir

YIL AY VE GÜN
TÜRKMENLER arasında günler şu şekilde isimlendirilir.
Salı teltik...Çarşamba yırtık...Perşembe hanım...CUMA Canım ...Cumartesi Malım...Pazar ille pazar ille pazar başı kesil el azar

GÜNLERİN ÖZELLİKLERİNE  AİT İNANIŞLAR.
Pazar, pazartesi, çarşamba, perşembe günlerinde biçki biçmek, çamaşır yıkamak çok iyi sayılır. biki biçi demek cuma günü yalnız yolculuk iyi sayılır, başka işle ilgilenmek iyi değildir.

Perşembe günü tırnak kesenin,traş olanın dini artar.

Cuma günü tırnak kesenin traş olanın malı artar cumartesi gününe sebep (sebet) günü derler . türkmende bir çocuk ana rahmine düşerse o çocuğun kan dökücü bir insan olacağına inanılır

Cumartesi günlerinde ekin ekmek ,yol yürümek çok iyi sayılır .

Pazar günü çif sürmek ,iş görmek hayırlıdır ve pazartesi de aynı hayırı yaşatır.

Salı günüyalnız bir işin başlangıcında fena sayılır. fakat başlanmamış bir
işe salı günü devam etmek fena değildir.

Çarşamba günü tıpkı salıda olduğu gibi iş başlangıçlarında uğurlu sayılmaz .
ayın son çarşambasında .iş görmenin .yeni elbise dikmenin, yeni bir işe başlamanın obaya uğursuzluk getireceği inancı hakimdir .çünkü son çarşamba
giden ay ile gelen ayın konuştuğu güne rastlamış burada iki ayın bil birine devir teslim ettiği inancı vardır

ATLAR:

TÜRKMENLER: ATLARI EVCİLLEŞTİREN İNSANLAR OLARAK ATSIZ YAŞAYAMAZ İNSANLARDIR ÇÜNKÜ AT ULAŞIM İÇİN  AT 
SAVAŞ İÇİN AT NAKİL İÇİN AT ÇİFT İÇİN AT SÜTÜ İÇİN AT ETİ VE BİRÇOK GEREKLİ İHTİYACA CEVAP VEREN SADIK SEVİLEN HAYVAN
SADAKATLI  BAHSETMEDEN GEÇMEK İHANET OLUR DİYE DÜŞÜNÜYORUM,ATI TÜRKLER EVÇİLLEŞTİRMİŞTİR.
                                            
 1.AT döllerinin hepsine birden  gölük.denir.ATIN RAHVAN OLMASI İÇİN.--Tay ikekn art ayaklarına yirmişer dirhem kurşun bağlanır
üç ay sonra çıkarılır .ve at rahvan yörüyüş düznili olarak rahvan olur .rahvan at üstündeki şahsı okşayarak rahat binmesini sağlar.,
2.Altı aylığa kadar olanlara kulan, altı aylıktan 3 yaşına kadar olana (Tay) 3 yaşından yokarı olanın erkeğine beygir, dişisine gısırak.denir.
3.Gısırakların doğurmasına gulunlama ,erkeğe ise meleri güre  denir.
4.Gancık (dişİ) hayvanların rahimlerine , .geyin. ismi verilir
5.Gölük beygirlere .aygır. ismi verilir. bunların alınlarında gıvırcık gılları olursa .uğur kuyruğunun ve hayalarının altında beyazlık olursa .ala ve mesela arka
   ayaklarının sağı ,ön ayaklarının solu beyaz olursa çapraz, annından itibaren alt dodağına gadar beyaz olursa gemli ve kilidi derler ki bu nişanlar işaretler
   eyi sayılmaz .
6. Atın bir boynunda ince uzun cızgılar bulunursa ona selvi. derler bu nişan eyi sayıldığı halda ön ayakların veya bütün ayaklarının (sekili) beyaz .ağ .olması
   eyi sayılmaz.
7. al. doru. yeşil. yağız. gır, bakla gır, kula bekmez, gır,ile .doru.dur.ceupta Türkmen oynaklarısilifkede b.sait notlarından. yararlanılmış.

AT NOTLARI:
Gölüklere binmek için üzerine konulan alete :eğer. eğerin üstündeki örtüye yamçı eğerin üzengi dakılan gayışlarına zahmı ,atın beline bağlanan bağa kolan
göğsüne takılan kayışlara göğüslük ,kolanın uçlarındaı bağ sırımlarına kayasa guyruk altına vurulan geçmeye guskun ,eğere kaltak da denir.
Gem ile göğus golanını birleştiren gayışa gülevşer atın başına takılan muhafazaya ,kendirden olursa yural kayıştan olursa reşma ,ismi verilir yuralın düşmemesi için 
boğaz altına geçirilen gayışa tasma denir.
Ağza gelen gemin demir kısmına halkalı ise gantarma ,damaklı ise gemderler.gemin gayışlarına dizgin ,gemin başa geçen yerine başlık denir gölüklere
eğerden başka palan ve semer ve kürtün.le de binilir ve yükte taşır
gölüklerin cinsiyetleri iyi olalana erkeklerine at da denir.bunlar cirit oyunlarında ve koşuda gulanılır.perveride cirit oyununda türkmen ve nacar mustafa özmenin
atları çarpışması sonocu iki at çaroışma sonucu anında ölmüştür. diğerleri yük daşıma işlerinde ve çif. çüt sürmedede kullanılır köylerde düğünlerde  gelinler atla götürülür
at nalları tek parçadan ibaret olup. .ortasında ufak bir delik vardır atın dört ayağıda nallıdır,bu işleme nallama denir eğer nalları sağlam tırnağı uzamışsa
sa tırnakların kesilmasi aynı eski nalın yerleştirilmesine gayar denir .
Atın tırnaklarını kesmek için kullanılan alete .sunturaç. nala çakılan çivilere mıh denir . bızda dondakı gullanılan çiviye bız mıhı denir başları büyük ve pütürlü olur.
Hayvanları bağlamak için  demir çivye sikke ,hayvanlar çayırda yaymak için kullanılan uzun iplere  urgan örme örek denir
Hayvanların sırtını kaşıma işlerine tımar tımar etme denir kaşağı ile tımar edilir  kaşağıdan sonra kıl ve toz almak için kıldan yapılmış keseye gebre denir

  Hayvanların saman arpa ve yem yedikleri yün veya kıldan örülmüş torba derler, bu torbaların eğere bağlanması için konulmuş karşılıklı iplere terki bağı denir
eğerin arkasında atılan heğbeye terki heybesi denir heybenin ortası yarık olur atın eğeri alındığı zaman arkasına çekilen kilime at çulu adı verilir .
Atların rahvan ,eşkin .yorga. dörtnala çeşitli yörüyüş şekilleri vardır.atın bağırmasına kişneme .erkeklik aletine çavun :derler.atın çifleşmesine aşmak :kısrağın
gebe galmasına guzlacı.gunnayıcı:aygırın dölünün tutmasına almak aldı almış derler.

UĞURSUZ ATLAR:

ÇAPRAZ:sağve sol ayakları beyaz olan atlara çapraz denir bu atlar uğursuz sayılır.
PUT NİŞANI:atın ayağının tırnağı arasındaki beyazlığın içinde çeyrek kadar bir siyahlık bulunursa buda pek fenadır .at ya kendisini yada sahibini felakete sürükler.
SELVİ NİŞANI:Atın boynunda put nişanı gibi bir kıvırcık olur ucu atın karnına doğru gitmeyip ters tarafa uzarsa bu at da çok uğursuz sayılır.
PANCAK:Uğursuz atı uğurlu etmek için o atın göğsüne kurt veya domuz dişinden pancak takmak adettir 

AT İNTİKAM VE MATEM:
Bu bölgede matem ve intikam maksadıyla atların guyruğu kesilir.
1-Adam bir köye veya obaya mezraya misafir olur,kadınlara  har hangi bir sebeple laf atar hain bakışları  olursa köyden ayrıldıktan sonra
köylü çeşitli ahlaksızlıkarla suçlarsa , köylü o adamıın bir kere daha obaya gelmesini bekler ve ilk fırsatta kendisine haber vermeden atının
kuyruğu kesilir bu müthüş bir intikamdir.
3-nurhak ve binboğa aşiretleri arasında perveri nurhakbölgesindedir namuslu bir kadının ahlakını bozmakla bir atın kuyruğunun kesilmesi arasında fark yoktur .
atların kuyruğunun kesildiğini gören sahibi utancından gece yarısı kaçar veya atın kuyruğunun kesildiği yerde büyük olay  cinayet olur.
çünkü at kuyruğunun kesilmesi at sahibinin namussunu lekelemek sayılır.
                                            
DEVE
Develer genellikle çif hörküşlü ve tek hörküşlü olarak iki cinsr aylılır
TÜRKMENLER ağır yüklerini pır pırtı yiyecek ve gerekli malzeme eşyalarını  develerle daşırdı yaşlı insanları hastaları deve ile daşırlardı sıcak uzun yolculuklarında devenin üstüne yaptıkları kölgelikle güneşden goruyarak yollarına devam ederlerdi deve güçlü hayvanların  başında gelmekte etinden sütünden tüğünden de faydalanmaktadır yazmakla bitmeyecek kadar yararlı güçlü hayvan olan deveden fayda görülmekdeydi.
                                                    
HAYVANLARA VURULAN DAMGA
bilindiği gibi mal sahipleri tarafından hayvanların( kalça .omuz.yanak.hulak) herhangı bir yerine gızgın demirle dağlayarak şahsların veya kabilelerin  hayvanlarının  tanınmasını sağlamal için vurulan işarettir. işaretler herkeş istediği  şekilde dağlarlardı .

 

  ENELTME  .BİR ADIDA İĞDŞ
hayvanların erkeklik lerini  kısırlaştırırlar yük taşıyan hayvanlar güçlensin diye et hayvanlarının daha kilolu ve etli olması sağlanmış olurdu
öküzler ise daha güçlü  çif çeksin diye.bu işlem hayvanın torbalarını daşağını bir aletle burarak yapılırdı

   
ANADOLUDA AŞİRETLER.CEMATLER OYMAKLAR.1453--1650
                         OĞUZ BOYLARI
 ANADOLUDAKİ .CEMATLERİN BAĞLI BULUNDUKLARI  OĞUZ BOYLARI

 BOY----CEMAATSAYISI----------HANESAYISI      MÜCERRED
 ---------------------------------------------------------------------------------------------------
 1---AVŞAR----  5406------------140.357--------43.627
 2---BEĞDİLLİ---1540-------------42.738--------13.290
 3---KAYI-------1707-------------70.406--------13.874
 4---BAYAD------2099-------------59.222--------17.333
 5---BÜĞDÜZ------229--------------4.358-------    993
 6---YÜREĞİR----1261-------------26.405-------- 9.016
 7---ÇEPNİ ------512-------------22.128---------5.885
 8---ÇAVUNDUR----146--------------4.432---------1.686
 9---YIVA-------3782------------120.939--------30.692
10---KARAEVLİ-----44--------------1.953---------1.179
11---YAZIR-------569-------------22.049---------47.43
12---DODURGA-----637-------------15.926---------4.624
13---KARKIN-----1480  -----------23.544---------6.343
14---KIZIK------1587-------------19.051---------9.314
15---SALUR------2318-------------69.416        21.578
16---PEÇENEK-----547-------------14.025---------4.271
17---EYMÜR------2320-------------58.805--------19.023
18---BAYINDIR---3010-------------88.823--------23.899
19---KINIK------1200-------------25.601   ------9.270
20---YAPARLI---- 181------------- 3.635---------1.324
21---DÖĞER-----1.560  -----------40.720--------12.784
22---ALAYUNDLU---624-------------15.829---------3.609
23---İĞDİR------1182-------------35.349--------11.140
24---ALKAEVLİ---   2-----------------19------------15

TOPLAM-------33.943-----------925.740--------269.419




1---VARSAK  (ÜÇOKLARDAN)-------1.555------40.252---14.666
2---BARAK------------------------195-------5.960--- 1.969
3---ÇUNKAR-----------------------494----- 12.428----5.183


TOPLAM--------------------------2.244----- 58.637---21.818
GENEL TOPLAM------------------361.187-----984.377--291.237

OĞUZ BOYLARINA MENSUP CEMAATLERİN YAŞADIKLARI YERLER

Boy Adı
Oğuz Grubu
Anadolu’da bulunduğu yerler
KAYI
BOZOK
Gün Han Oğulları
Adana (Merkez, Dündarlı, Kınık, Yüreğir), Afyon, Aksaray (Koçhisar). Akşehir (Ilgın), Amasya, Ankara (Merkez, Ayaş, Beğpazarı, Çubuk, Haymene, Kasaba), Aydın, Antep, Bayburd, Beğ S. (Mihaliç, Sivrihisar), Birecik (Araban, Suruç), Bolu (Ereğli, Gerede, Taraklıborlu), Bozok (Yozgat, Kanak), Çankırı (Çerkeş, Tosya), Çermik, Çorum (Bayadözü, Budaközü, İskilip), Diyarbekir (Ceylan Nah.), Ergani, Erzurum (Kemah), Halep, Hamid (Barla, Doyuran, Eğridir, Gölhisar, Isparta, Uluborlu), Hüdavendigâr (Bursa), İçel, Karaman, Karesi (Balıkesir), Kadirli, Kastamonu (Araç, Boyabad, Sinop, Taşköprü), Kayseri, Kırşehir, Kilis, Kocaeli, Konya (Eski il, Turgud, Bayburd, Ilgın, Mahmudlar, Saidili), Kütahya (Aydos, Gediz, Geyikler, Alaşehir, Kula, Küre, Lazkiye, Selendi, Simav, Şeyhlü, Yalak), Maraş, Besni, Mardin (Beriyyecik), Menteşe (Balat, Bozöyük, Çine, Eskihisar, Köyceğiz, Mekri, Milas, Peçin, Tavas), Muğla, Niğde (Anduğı, Bor, Develi), Saruhan, Sis (Kozan), Sivas (Budaközü, Sorkun), Tarsus, Teke (Milli, Karahisar), Tekirdağ, Uşak.
BAYAD
BOZOK
Gün Han Oğulları
Adana (Karaisalu, Kınık, Özer=Payas, Yüreğir), Afyon, Aksaray (Koçhisar), Akşehir, Amasya, Ankara (Bacı, Beğpazarı, Çubuk), Aydın, Antep, Beğ (Sivrihisar), Birecik (Suruç), Bitlis (Adilcevaz), Bozok (Yozgat, Akdağ, Karadere, Sorkun, Emlâk, Gedük, Kanak), Çankırı, Çemişkezek, Çorum (Bayadözü, Katar, Osmancık), Diyar­bekir (Hasankeyf, Batı Diyarbekir, Savur), Ergani, Erzurum (Ter­can), Eskişehir, Halep, Hama, Hamid (Burdur, Eğridir, Uluborlu, Yalvaç), Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Mud), Karaman (Ereğli, Ürgüb), Kadirli, Kayseri, Kırşehir, Kilis (Çöm), Konya (Bayburd, Eski il, Göçü, Ilgın, İnsuyu, Kureyözü, Mahmudlar, Saidili, Turgud), Kütahya (Geyikler, Şeyhlü), Malatya (Argovan, Besni, Gerger, Hısn-ı Mansur=Adıyaman, Kâhta), Maraş (Elbistan, Kara Hayıt, Kurupınar, Zamantı), Mardin, Menteşe, Niğde, Özer-ili, Saruhan (Demirci), Manisa, Sis (Kozan), Sivas (Budaközü, Niksar, Sorkun), Şam, Tarsus (Kosun), Teke (Milli Nah.), Trablusşam, Urfa, Şark Vilâyeti.
ALKAEVLİ
BOZOK
Gün Han Oğulları
Aksaray (Koçhisar)
KARAEVLİ
BOZOK
Gün Han Oğulları
Kastamonu, Sivas (Tokat, Turhal)
DÖĞER
BOZOK
Ay Han Oğulları
Adana (Berendi, Dündarlı, Özer ili), Afyon, Aksaray, Ankara, Ay­dın, Antep, Biga, Birecik (Ank, Suruç), Bozok (Yozgat), Çapakçur, Çemişkezek, Çermik, Diyarbekir (Akçakale, Savur, Berazi), Eskişehir, Erzurum, Halep, Hama, Hamid (Burdur, Isparta), İçel, Karaman, Kars-ı Maraş (Kadirli), Kayseri, Kerkük, Kilis, Konya, Kütahya, Malatya (Besni, Gerger, Hısn-ı Mansur=Adıyaman, Kâhta), Maraş, Mardin, Niğde, Nusaybin, Özer (Payas), Savur, Sis (Kozan), Sivas, Siverek, Şam, Tarsus, Trabzon, Urfa (Bozili=Bozova, Harran, Haykuyu, Kaba Haydar, Kozan, Sallı, Ulum).
YAZIR
BOZOK
Ay Han Oğulları
Adana, Aksaray, Amasya, Ankara, Aydın (Alaşehir, Yenişehir), Birecik (Ank, Suruç), Bozok (Yozgat), Çankırı, Çemişkezek, Çermik, Diyarbekir, Erzurum, Halep, Hamid (Eğridir, Gölhisar, Uluborlu), Hüdavendigâr (Bursa), Karaman, Kayseri, Kırşehir, Kilis (Çöm), Kocaeli (Gebze), Konya, Kütahya, Maraş, Mardin (Beriyyecik), Menteşe, Sis (Kozan), Sivas, Siverek, Tarsus, Teke (Antalya, Elmalı, Kaş), Trablusşam, Urfa (Bozova, Harran), Uşak.
DODURGA
BOZOK
Ay Han Oğulları
Adana, Aksaray, Amasya, Ankara, Biga (Ezine), Beğ S. (Sivrihisar), Birecik (Suruç), Bolu, Çankırı, Çorum, Diyarbekir, Erzurum, Halep, İçel (Mud), Karaman, Kastamonu, Kırşehir, Maraş, Menteşe (Mekri, Peçin), Sivas, Tokat (Turhal), Tarsus (Kosun, Ulaş), Teke (Antalya, Milli Nah., Muslu Nah.), Trablusşam, Urfa (Bozova).
YAPARLI
BOZOK
Ay Han Oğulları
Aydın (Alaşehir, Arpaz, Birgi, Bozdoğan, İzmir, Sultanhisarı, Tire, Vakıf, Yenişehir), Hamid (Eğridir, Gölhisar), Kütahya, Mardin, Menteşe (Mekri, Muğla, Tavas, Peçin), Saruhan (Adala, Akhisar).
AVŞAR
BOZOK
Yıldız Han Oğulları
Adana, Afyon, Aksaray, Amasya, Ankara, Aydın, Antep, Beğ S. (Sivrihisar), Beyşehir, Birecik, Bolu, Bozok (Yozgat), Çankırı, Çemişkezek, Çorum, Diyarbekir, Erzurum, Halep, Hamid (Eğridir, Gölhisar, Uluborlu, Yalvaç), Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Anamur, Gülnar, Karataş, Mud, Silifke, Silindi), Karahisar-ı Şarkî, Karaman (Bozkır, Eski il, Karahisar), Kadirli, Kastamonu, Kayseri, Kırşehir, Kilis, Konya, Kütahya, Malatya, Maraş (Antakya, Bertiz, Besni, Camusbel, Elbistan, Güğercinlik, Kara Hayıt, Keferdiz, Kurupınar, Yenice Kale, Zamantı), Menteşe ((Balat, Mekri, Peçin, Ula), Niğde, Özer (Payas), Saruhan (Demirci, Manisa, Ayasulug, Sığla), Sivas, Tarsus (Merkez, Kosun, Ulaş), Teke (Antalya), Urfa.
KIZIK
BOZOK
Yıldız Han Oğulları
Adana (Dündarlı, Karaisalu, Sarıçam, Yüreğir), Afyon, Aksaray, Akşehir, Ankara, Aydın, Beyşehir, Birecik, Bolu, Bozok (Yozgat), Çankırı, Çorum, Erzurum (Tercan), Halep, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), Kastamonu, Kırşehir, Konya, Kütahya, Malatya (Keder­beyt), Maraş, Manisa, Menteşe, Niğde, Saruhan (Adala, Akçahisar, Demirci, Gördüs, Güzelhisar, Ilıca, Kayacık, Marmara, Menemen, Nif), Sivas, Tarsus.
BEĞDİLİ
BOZOK
Yıldız Han Oğulları
Adana (Dündarlı, Hacılı, Karaisalu, Yüreğir), Afyon, Aksaray (Eyüb ili, Bayburd, Turgud), Akşehir, Ankara, Antakya, Aydın, Antep, Biga, Birecik, Bozok (Yozgat), Çorum (Bayadözü, İskilip, Katar), Diyarbekir, Dulkadır (Maraş, Antep), Halep, Hamid (Karaağaç, Yalvaç), Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Anamur, Gülnar, Mud), Karaman, Kadirli, Kayseri, Kırşehir, Kilis, Konya (Bayburd, Turgud, Eski il, Ereğli, Kureyşözü, Saidili), Kütahya, Malatya (Besni, Hısn-ı Mansur=Adıyaman), Maraş (Elbistan), Mardin, Muğ­la, Niğde (Bor, Develi, Ortaköy, Zeytun), Özer (Payas), Samsun, Saruhan, Sivas, Tarsus (Kosun), Urfa, Şark Vilâyeti.
KARKIN
BOZOK
Yıldız Han Oğulları
Adana (Dündarlı, Karaisalu, Sarıçam), Afyon, Aksaray (Koçhisar, Eyüb ili), Ankara, Aydın, Antep, Birecik, Bolu, Bozok (Yozgat), Çankırı, Çorum, Diyarbekir, Erzurum, Halep, Hamid (Eğridir, Gölhisar, Yalvaç), Hüdavendigâr (Bursa), İçel, Karaman, Karesi (Ayazmend, Balıkesir, Bigadiç, Fart, Giresun, İvrindi, Manyas, Pınarhisar, Sındırgı), Kastamonu, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Kütah­ya, Maraş, Menteşe, Niğde (Ürgüb, Eski il), Saruhan (Adala, Akça­hisar, Conşa, Demirci, Gördüs, Güzelhisar, Ilıca, Kestel=Nazilli, Manisa, Marmara Nah., Nif, Yengi), Sığla (Ayasulug, İzmir), Sivas (Niksar, Tokat), Tarsus (Kosun, Kuştemür), Teke (Antalya).
PEÇENEK (Beçene)
ÜÇOK
Gök Han Oğulları
Adana (Karaisalu, Kınık, Sarıçam), Afyon (Sandıklı), Aksaray (Koçhisar), Alaiye (Alanya), Ankara (Çubuk, Haymana, Murta­zaâbâd, Yabanâbâd), Bitlis (Ahlat), Bozok (Yozgat, Akdağ, Çubuk, Delüce Özü, Eğri Su), Halep, İçel (Anamur, Ermenek, Gülnar, Silifke), Karaman, Kars-ı Maraş (Kadirli), Kayseri (Malya), Konya Bayburd, Eski il, Karacadağ, Kureyşözü), Kilis, Malatya (Hısn-ı Mansur=Adıyaman), Maraş (Elbistan, Güğercinlik, Keferdiz), Sivas (Eşkinciyan, Tokat Erkilet), Tarsus.
ÇEPNİ (Çebni)
ÜÇOK
Gök Han Oğulları
Adana (Dündarlı, Sarıçam, Yüreğir), Aksaray (Koçhisar), Akşehir, Amasya, Ankara, Aydın, Bayburd (Kelkid), Birecik (Araban, Merzüman, Suruç), Bolu (Mudurnu, Todurga), Bozok (Yozgat), Çankırı, Çorum (Osmancık), Diyarbekir (Bertiz, Savur), İçel (Mud), Halep, Hamid (Eğridir, İrle), Hüdavendigâr (Bursa), Karaman, Konya, Karesi (Giresun, İvrindi), Kadirli, Kastamonu (Araç, Ayan­dan, Küre), Kayseri, Konya (Alaşehir, Aladağ, Ilgın, Mahmudlar, Turgud), Kütahya, Maraş, Niğde, Ordu (Ünye), Samsun (Kavak), Sivas, Trabzon (Çepni, Kürtün).
BAYINDIR
ÜÇOK
Gök Han Oğulları
Adana (Berendi, Dündarlı, Hacılı, Karaisalu, Kınık, Özer, Yüreğir), Afyon, Aksaray, Akşehir, Alaiye (Alanya), Ankara, Antakya, Ay­dın, Antep, Beğ S. (Sivrihisar), Biga, Birecik, Bolu, Bozok (Yozgat), Çankırı, Çapakçur, Çorum, Denizli, Diyarbekir, Erzurum, Halep (Ağzaz), Hama, Hamid (Burdur, Ağlasun, Eğridir, Gölhisar), Hınıs, Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Mud, Silifke), Karaman, Karesi (Sın­dırgı), Kadirli, Kastamonu (Sinop), Kayseri, Kırşehir, Kilis, Kocaeli (Kandıra), Konya, Kütahya, Malatya (Besni), Maraş, Mardin, Men­teşe, Muğla, Niğde (Develi), Özer (Payas), Saruhan, Sis (Kozan), Sivas, Tarsus, Teke (Elmalu, Kaş, Milli Nah.), Trablusşam, Urfa (Bozili=Bozova).
ÇAVUNDUR (Çavuldur)
ÜÇOK
Gök Han Oğulları
Amasya (Gedegra, Geldiklen), Ankara, Çankırı, Çorum, Diyarbekir, Hamid, Karaman, Kastamonu, Konya, Kütahya, Maraş, Niğde, Ordu (Ünye), Samsun (Kavak), Sivas, Trabzon (Çepni, Kürtün).
SALUR
ÜÇOK
Dağ Han Oğulları
Adana, Aksaray (Eyüb ili, Koçhisar), Akşehir, Amasya, Ankara, Aydın, Antep, Biga, Beyşehir, Birecik (Araban, Rum Kala), Bozok (Yozgat, Akdağ, Baltı, Çubuk, Kanak, Sorkun), Çorum (Budaközü, Osmancık), Diyarbekir, Erzurum (Kemah, Rum Kala), Halep, Hama, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), Karaman, Karesi, Kadirli, Kastamonu, Kayseri, Kırşehir, Kilis, Konya, Kütahya, Malatya (Kâhta, Samsad, Gerger, Hısn-ı Mansur=Adıyaman), Maraş, Menteşe, Muğla, Niğde, Saruhan, Sivas, Tarsus (Kosun, Kuştemür, Ulaş), Trablusşam, Urfa.
EYMÜR
ÜÇOK
Dağ Han Oğulları
Adana (Ayas, Dündarlı, Hacılı, Karaisalu, Berendi, Kınık, Sarıçam), Afyon, Aksaray (Eyüb ili), Akşehir, Amasya, Ankara (Ayaş, Bacı, Çubuk, Kasaba), Arapkir, Aydın (Ayasulug, Alaşehir, Bozdoğan, Fota, Güzelhisar, İzmir, Nif, Sart, Tire, Yenişehir), Antep, Beğ S. (Sivrihisar), Birecik (Ank, Merzüman, Suruç), Bolu, bozok (Yozgat), Çankırı, Çemişkezek (Havik), Çorum, Diyarbekir, Ergani, Erzurum (Kemah, Rum Kala), Halep, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Anamur, Gülnar, Mud, Silifke, Sinanlu), Karaman, Kadirli, Kas­tamonu (Araç, Daday, Sinop), Kayseri, Kırşehir, Kilis, Kocaeli, Kon­ya, Kütahya, Malatya (Besni, Argovan, Gerger, Hısn-ı Man­sur=Adıyaman, Kâhta, Keysun, Samsad), Maraş (Antakya, Elbistan, Güğercinlik, Keferdiz, Kemer, Yenicekale, Zamantı), Mardin, Mem­biç, menteşe (Köyceğiz, Tavas), Niğde (Develi, Karahisar, Şamardı, Ürgüb), Özer (Payas), Ravendan, Saruhan, Sis (Kozan), Sivas, Tarsus, Teke (Elmalı, Milli Nah.), Urfa.
ALAYUNDLU
ÜÇOK
Dağ Han Oğulları
Adana (Karaisalu), Aksaray (Bekir, Eyüb ili, Koçhisar), Afyon (Karahisar-ı Sahib), Akşehir (İshaklu), Amasya (Ladik), Ankara, Antep, Beğ S. (Sivrihisar), Bolu, Çankırı, Çorum, Erzurum (Kemah, Kuruçay), Halep, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), İçel, Karaman, Kastamonu, Kırşehir, Konya (Turgud), Kütahya, Maraş, Menteşe, Niğde, Saruhan, Sultanönü (Eskişehir), Trabzon, Urfa.
YÜREĞİR
ÜÇOK
Dağ Han Oğulları
Adana (Merkez, Ayas, Berendi, dündarlı, Hacılı, Karaisalu, Kınık, Sarıçam, Yüreğir), Aksaray (Eyüb ili), Ankara, Bayburd (Kelkid), Biga, Birecik, Bozok (Yozgat), Halep, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Gülnar, Karataş), Karahisar-ı Sahip (Afyon), Karaman, Kars-ı Maraş (Kadirli), Kastamonu, Kırşehir, Kilis, Kütahya, Konya, Malatya, Maraş (Elbistan), Menteşe (Köyceğiz, Mekri, Pırnaz), Niğde (Şamardı), Özer (Payas), Sis (Kozan), Sivas, Sultanönü (Eski­şehir), Tarsus (Kosun, Ulaş), Teke (Antalya), Trabzon (Kürtün).
İĞDİR 
(Yigdir)
ÜÇOK
Deniz Han Oğulları
Adana (Ayas, Berendi, Karaisalu,Karataş, Sarıçam, Yüreğir), Aksa­ray (Koçhisar), Ankara, Aydın, Antep, Bayburd S., Biga, Birecik, Bozok (Yozgat), Çankırı, Erzurum, Halep, Hamid (Ağlasun, Barla, Eğridir, Yalvaç), Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Gülnar, Karataş, Mud), Karaman, Kastamonu, Konya, Kütahya, Malatya (Besni, Argovan, Gerger, Hısn-ı Mansur=Adıyaman, Kâhta, Keysun, Sam­sad), Maraş, Menteşe (Bozöyük, Çine, Köyceğiz, Mazun, Peçin), Muğla, Saruhan (Adala, Akhisar, Demirci, Gördüs, Güzelhisar, Marmara), Manisa, Sivas, Siverek, Sultanönü (Eskişehir), Tarsus (Merkez, Kosun), Teke (Antalya, Elmalı, İğdir, Kaş, Muslu), Urfa (Bozili=Bozova).
YIVA
ÜÇOK
Deniz Han Oğulları
Adana (Hacılı, Karaisalu, Kınık, Sarıçam, Yüreğir), Aksaray (Ereğli, Eyüb ili, Hasandağı, Koçhisar), Akşehir, Alaiye (Alanya), Ankara, Antep, Aydın (Alaşehir, Ayasulug, Birgi, Çeşme, Güzelhisar, Honaz, İzmir, Kestel=Nazilli, Sart, Sivrilhisar, Sultanhisarı, Tire), Bayburd (Kelkid), Biga, Birecik (Ank, Araban), Bitlis (Boğnaran), bolu, Bozok (Yozgat, Akdağ, Boğazlıyan, Deliceözü, Sorkun), Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbekir, Erzurum, Halep, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), İçel (Anamur, Ermenek, Gülnar, Mud, Silifke, Silindi, Sinanlu), Karaman, Karesi, Kars-ı Maraş (Kadirli), Kastamonu, Kayseri, Kırşehir (Hacı Bektaş), Kilis, Konya (Eski il, Ürgüb), Kütahya, Malatya (Besni, Hısn-ı Mansur=Adıyaman, Kâhta, Samsad), Maraş (Antakya, Elbistan, Zamantı), Mardin, Menteşe (Balat, Bozöyük, Çine, Eskihisar, Köyceğiz, Mazun, Mekri, Milas, Muğla, Peçin, Tavas, Ula), Niğde (Develi, Karahisar, Ürgüb), Rodos Adası, Saruhan (Akhisar, Güzelhisar, Manisa, İzmir), Sivas, Sultanönü (Eskişehir), Şam, Tarsus, Teke (Antalya, Elmalı, Honaz, İğdir, Kürt), Urfa.
KINIK
ÜÇOK
Deniz Han Oğulları
Adana (Kınık, Berendi, Hacılı, Karaisalu, Sarıçam, Yüreğir), Aksa­ray, Ankara, Arapkir, Aydın, Antep, Biga (Balya, Ezine), Birecik, Bolu, Bozok (Yozgat), Çankırı, Çorum, Diyarbekir, Erzurum, Halep, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), Karahisar-ı Sahib (Afyon), Kara­hisar-ı Şarkî, Karaman, Karesi, Kars-ı Maraş (Kadirli), Kastamonu, Kayseri, Kırşehir, Kilis, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Maraş, Menteşe, Niğde, Özer (Payas), Sığla, Sis (Kozan), Sivas, Siverek, Tarsus, Teke, Tekirdağ, Urfa.
BÜĞDÜZ (Bügdüz)
ÜÇOK
Deniz Han Oğulları
Adana (Sarıçam, Yüreğir), Aksaray (Hasandağı, Koçhisar), Ankara, Beğ S. (Sivrihisar, Viranşehir), Aydın Bozok (Yozgat), Çankırı, Çorum, Halep, Hamid, Hüdavendigâr (Bursa), Karaman, Konya (Eski il, Koçhisar, Turgud), Kırşehir, Sivas, Sultanönü (Eskişehir).
Oğuz grupları içinde olmakla birlikte, hangi boydan olduğu tam olarak tesbit edilememiş olanlarla, diğer grupların yaşadıkları yerler ise aşağıdaki cetvelde bulunmaktadır.
 
VARSAK
ÜÇOK
Adana (Ayas, Berendi, Dündarlı, Karaisalu, Misis, Sarıçam, Yüreğir), Aksaray (Eyüb ili, Koçhisar), Akşehir, Alanya (Manavgat), Ankara, Antep, Ayradı Kaz., Beğ S. (Sivrihisar), Bozok (Yozgat, Kanak, Sorkun), Çankırı (Keskin), Çorum (Budaközü, Osmancık), Diyarbekir, Halep, Hamid (Eğridir), İçel (Anamur, Bozdoğan, Ermenek, Gülnar, Karataş, Mud, Silifke, Silindi, Sinanlu), Karaman (Aladağ, Bozkır, Eski il, Koçhisar), Kars-ı Maraş (Kadirli), Kayseri, Kırşehir, Kilis, Konya (Bayburd, Ereğli), Kütahya, Maraş, Niğde, Özer (Payas), Sis (Kozan), Sivas, Tarsus (Kosun, Kuştemür, Ulaş), Teke (Antalya), Urfa.
BARAK
Türkmen
Adana, Ankara, Aydın, Beğ S. (Sivrihisar), Bozok (Yozgat), Hamid, Karaman, Kayseri, Maraş, Sis (Kozan), Sivas, Tarsus, Urfa (Kozan Nah.).
ÇUNKAR
 
Aksaray, Ankara (Bacı), Aydın, Bozok (Yozgat), Karaman, Kayseri, Kastamonu, Kırşehir, Malatya, Mardin, Saruhan, Manisa, Sivas (Sorkun, Budaközü).
KIPÇAK
 
Adana (Bulgarlu, Dündarlı), Aksaray (Eyüb ili, Hasandağı), Akşehir (İshaklu), Ankara, Aydın, Beğ S. (Sivrihisar), Bozok (Yozgat, Kanak, İli Su), Çankırı, Çorum, Hüdavendigâr (Bursa), Karahisar-ı Sahib (Afyon), Karaman, Kars-ı Maraş (Kadirli), Kayseri, Kırşehir, Konya, Kütahya, Maraş, Manisa, Sivas, Tekirdağ.
MOĞOL
 
Aksaray, Akşehir, Çorum, İçel, Karaman, Konya, Malatya (Taşili).
EKRAD
 
Adana (Özer ili), Akşehir (İshaklu), Amasya, Ankara, Aydın, Antep, Beyşehir, Birecik (Ank, Araban, Merzüman, Suruç), Bitlis (Adilcevaz, Ahlat, Keşağı), Bozok (Sorkun), Çemişkezek (Çatalkale, Ribat, Sağman, Vaşgird), Çermik, Diyarbekir (Kulb, Geyki, Şiri Nah., Hasankeyf), Erzurum (Kemah, Rum Kala, Aşağı Tercan, Yukarı Tercan), Halep (Ağzaz, Yarin), Hama, Hınıs (Merkez), Karaman (Bayburd, İshaklu, Koçhisar), Kırşehir, Kiğı (Göçek), Kilis (Çöm), Konya (Akşehir, Bay­burd), Kütahya, Malatya (Besni, Gerger, Erenci, Hısn-ı Mansur= Adıyaman, Kâhta, Samsad), Maraş (Antakya), Mardin (Kûh-ı Mardin, Dinani), Niğde (Bor), Özer (Payas), Sivas, Siverek, Trablusşam, Urfa (Çermik), Vilâyet-i Şark.
ARAP
 
Aydın (Ayasulug, İzmir, Tire), Biga (Ezine), Birecik, Diyarbekir (Hasankeyf, Mihmurd, Tur, Kulb), Halep (Ağzaz), Kilis (Çöm), Mardin, Sığla (Ayasulug), Siverek, Urfa.

 

 


 

 

[1] Dulkadırlı Türkmenleri içinde Ceridlerden görünmekte olup, boyu belli olmadığı için buraya konmuştur.
Eyalet ve Sancaklar

ELVİYE-İ VİLÂYET-İ ANADOLU (Anadolu Vilâyeti Sancakları)

 
Sancak isimleri
 
Sancak isimleri
 
Sancak isimleri
1
Kütahya
2
Saruhan (Şehzade Sancağı)
3
Aydın
4
Karahisar-ı Sahib [Afyon]
5
Ankara
6
Hüdavendigâr [Bursa]
7
Bolu
8
Kocaeli
9
Kastamonu
10
Menteşe
11
Teke
12
Hamid
13
Kangırı [Çankırı]
14
Karesi [Balıkesir]
15
Biga
16
Sultanönü [Eskişehir]
17
Sığla
 
 
ELVİYE-İ VİLÂYET-İ KARAMAN (Karaman Vilâyeti Sancakları)
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
1
Konya
2
Kayseri
3
İçil [İçel]
4
Niğde
5
Beyşehri [Beyşehir]
6
Aksaray
7
Akşehir
8
Kırşehri [Kırşehir]
 
 
ELVİYE-İ VİLÂYET-İ DULKARDİYE (Dulkadırlı Vilâyeti Sancağı)
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
1
Maraş [Dulkadırlı]
2
Malatya
3
Sis [Kozan]
4
Antep [Ayntab]
5
Kars (Kars-ı Dulkadriye)
6
Samsad
ELVİYE-İ EYÂLET-İ RUM (Rum Eyâleti Sancakları)
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
1
Sivas [Yeni il]
2
Amasya
3
Çorum
4
Bozok [Yozgat]
5
Divriği
6
Canik [Sinop]
7
Arabkir [Arapkir]
 
 
 
 
ELVİYE-İ EYÂLET-İ ERZURUM [Erzurum Eyâleti Sancakları]
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
1
Erzurum
2
Trabzon
3
Karahisar-ı Şarkî
4
Kiğı
5
Pasin
6
İspir
7
Hınıs
8
Çemişkezek
9
Soğman
10
Mazgird
11
Pertek
12
Oltu
13
Batum
14
Bardîz [Berdiz]
15
Mamirvân[Merzüman]
16
Ardanuc
17
Küçük Ardahan
18
Kızucan
19
Tortum
20
Ardahan
21
Pertekrek
22
Livane
23
Kars
24
Şavşat
25
İmirho
26
Acara
27
Malazgird
ELVİYE-İ VİLÂYET-İ HALEP [Halep Eyâleti Sancakları]
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
1
Halep
2
Adana
3
Hama
4
Tarsus
5
Birecik
6
A‘zaz ve Kilis
7
Marra [Maarra]
8
Uzeyr [Özer]
9
Selemiye
ELVİYE-İ VİLÂYET-İ ŞAM [Şam Vilâyeti Sancakları]
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
1
Şam
2
Kuds-i Şerîf
3
Gazze
4
Trablus [Trablusşam]
5
Safed
6
Nablus
7
Aclun
8
Kerek ve Şavbek (?)
9
Leccun
10
Hums [Humus]
11
Tadmor [Tedmür]
12
Salhat (?)
13
Beyrut ve Sayda
14
Cebele
 
 
ELVİYE-İ VİLÂYET-İ DİYARBEKİR [Diyarbekir Vilâyeti Sancakları]
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
 
Sancak ismi
1
Amid [Diyarbekir]
2
Ruha [Urfa]
3
Harput
4
Ergani
5
Kabur
6
Deyr-i Rahba
7
Siverek
8
Atak
9
Nusaybin
10
Tercil
11
Çermik
12
Rakka
13
Sincar
14
Hısnkeyf [Hasan Keyf]
15
Eğil
16
Çapakçur
17
Eski Musul
18
Cammase
19
Siird
20
Beni Rabi‘a kabilesi
21
Ağçakale
22
Mihrani
23
Kalb [Kulb]
24
Pesyan [Pasyan], Zilan
25
Gence
26
Görgil
27
Hancuk
ELVİYE-İ VİLÂYET-İ VAN [Van Vilâyeti Sancakları]
 
Sancak isimleri
 
Sancak isimleri
 
Sancak isimleri
1
Van
2
Adilcevaz
3
Bitlis
4
Muş
5
Bargiri
6
Erciş
7
Kârkâr
8
Kesan
9
Ispayrıd
10
Agakîs
11
Nısf-ı Şırvî
12
Vadi-i Beni Kotur

 

ALINTI:harmanli.net


Yorumlar - Yorum Yaz